HET OORDEEL:


De Terugtocht. Welslagen.
In het kleine is standvastigheid bevorderlijk.


De verhoudingen zijn zo dat de vijandelijke krachten, door de tijd begunstigd, aan het oprukken zijn. In dit geval is de terugtocht het beste wat men doen kan, en juist door de terugtocht heeft men succes. Het succes bestaat daarin dat men de terugtocht op de juiste manier vermag uit te voeren. Men mag terugtocht niet verwarren met vlucht, die alleen bedacht is op redding tot elke prijs. Terugtocht is een teken van kracht. Men mag het juiste moment niet laten voorbijgaan zolang men nog niet in het volle bezit van zijn kracht en zijn positie is. Men is dan in staat, de tekenen des tijds te verstaan vóór het te laat is en een voorlopige terugtocht te verkiezen boven een vertwijfeld gevecht op leven en dood. Zo ruimt men ook niet zonder meer het veld voor de tegenstander, doch men bemoeilijkt hem het voorwaarts gaan door in de details nog steeds vastberadenheid aan den dag te leggen. Op deze manier bereidt men in de terugtocht reeds de ommekeer voor. Het is niet zo gemakkelijk de wetten van zulk een actieve terugkeer te begrijpen. De zin die in zulk een tijd verborgen ligt is van grote betekenis.