home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:










38. Kui

de Tegenstelling



<
上九:睽孤,见豕负涂,载鬼一车,先张之弧,后说之弧,匪寇婚媾,往遇雨则吉。

Bovenaan een negen betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd ziet men zijn kameraad
Als een met vuil bedekt zwijn,
Als een wagen vol duivels.
Eerst spant men zijn boog naar hem,
Dan legt men de boog weg.
Geen rover is hij, als de tijd daar is wil hij een aanzoek doen.
Bij het heengaan valt er regen, komt er heil!



Hier is de vereenzaming het gevolg van misverstanden die berusten op innerlijke toestanden, niet op de uiterlijke omstandigheden. Men miskent zijn beste vrienden, houdt hen voor onrein als een vuil varken en voor gevaarlijk als een wagen vol duivels. Men stelt zich te weer. Maar tenslotte ziet men zijn dwaling in; men legt de boog weg en bemerkt dat de andere met de beste bedoelingen voor een nauwe aaneensluiting komt. Zo verdwijnt de spanning. De vereniging heft het contrast op, gelijk de vallende regen de zwoelheid voor het onweer opheft. Alles gaat goed, want het contrast slaat - juist nu het zijn hoogtepunt heeft bereikt - om in het tegendeel.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:悔亡,厥宗噬肤,往何咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt.
De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.
Naar hem toegaan, hoe zou dat een fout zijn?



Men ontmoet een welgezind man, die men in de algemene vervreemding eerst miskent. Maar hij bijt zich door de scheidende omhulsels heen. Heeft zulk een kameraad aldus zijn ware karakter aan ons geopenbaard, dan is het onze plicht hem tegemoet te komen en met hem samen te werken.
九四:睽孤,遇元夫,交孚,厉无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd
Ontmoet men een gelijkgezinde,
Met wie men in goed vertrouwen kan omgaan.
Ondanks het gevaar geen blaam.



Als men verkeert onder mensen van wie men door innerlijke tegenstelling is gescheiden, wordt men eenzaam. In zulk een situatie zal het ontmoeten van iemand die naar diepste wezen en bestemming bij ons hoort en aan wie wij ons volle vertrouwen kunnen schenken, alle gevaren der vereenzaming doen overwinnen. Wij bereiken ons doel en maken geen fouten.
六三:见舆曳,其牛掣,其人天且劓,无初有终。

Zes op de derde plaats betekent:

Men ziet de wagen achteruitgetrokken,
De runderen vastgehouden,
Een man met afgesneden haar en neus.
Geen goed begin, wel een goed einde.



Soms ziet het ernaar uit alsof alles tegen iemand samenspant. Hij ziet zich in zijn vooruitgang geremd en tegengewerkt, beledigd en onteerd (afsnijden van haar en neus was een zware, onterende straf). Toch moet men zich daardoor niet laten ontmoedigen, maar ondanks alle wederwaardigheden trouw blijven aan degene bij wie men weet te horen. Zo zal in weerwil van het slechte begin het einde ten slotte nog goed worden.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:遇主于巷,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Men ontmoet zijn heer in een nauwe steeg.
Geen blaam.



Tengevolge van voorbijgaande misverstanden is het niet mogelijk dat mensen die naar hun aard bij elkaar horen elkander op de juiste manier tegemoet treden. Dan is ook een toevallige ontmoeting onder informele omstandigheden toelaatbaar, vooropgesteld dat de innerlijke saamhorigheid aanwezig is.
初九:悔亡,丧马勿逐,自复;见恶人无咎。

In het begin een negen betekent:

Het berouw verdwijnt.
Als je je paard verliest, loop het dan niet na;
Het komt vanzelf terug.
Als je slechte mensen ziet, wacht je dan zelf voor fouten.



Ook in tijden van tegenstrijdigheid kan men zo handelen dat men vrij van feilen blijft, zodat het berouw verdwijnt. Bij beginnend contrast mag men de eenheid niet willen forceren; daardoor zou men slechts het tegendeel bereiken, evenals een paard zich steeds verder verwijdert als men het naloopt. Is het ons eigen paard, dan kunnen we het rustig laten lopen, het komt vanzelf terug. Zo komt ook een mens die bij ons hoort maar zich tengevolge van een misverstand tijdelijk van ons verwijdert, vanzelf terug als men hem maar laat begaan. Aan de andere kant moeten wij voorzichtig zijn wanneer slechte mensen die niet bij ons behoren zich aan ons opdringen - ook tengevolge van een misverstand. Dan komt het erop aan geen fouten te maken: we moeten zulke mensen vooral niet met geweld willen verwijderen, want daardoor zou eerst recht vijandschap ontstaan; wij moeten hen eenvoudig dulden. Zij trekken zich vanzelf wel terug.
het Teken van hexagram de Tegenstelling ois:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

Het teken bestaat uit het oerteken Li, de vlam, die naar boven laait, en het oerteken Dui, het meer, dat omlaag sijpelt. Deze bewegingen lopen in tegengestelde richtingen. Verder is Li de tweede en Dui de jongste dochter. Hoewel zij in hetzelfde huis wonen behoren ze toch verschillende mannen toe; daardoor is hun wil niet op een gemeenschappelijk doel gericht, integendeel.

De volgorde:
Als de weg van het gezin ten einde is, komen er misverstanden. Daarom is het volgende teken: de Tegenstelling. Tegenstelling wijst op misverstanden.

Vermengde tekens:
Tegenstelling beduidt vervreemding.

Bijgevoegde oordelen:
De mannen uit de voortijd spanden een stuk hout tot een boog en verhardden een stuk hout in het vuur tot pijl. Pijl en boog kan men gebruiken om de wereld in angst te houden. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: de Tegenstelling.
 
Het bovenste trigram Li beduidt wapens, het onderste Dui houdt verband met metaal, met het Westen, waar het licht gedoo(f)d wordt; vandaar de associatie met pijl en boog, om de wereld in angst en vrees te houden.
De verhouding tussen de verschillende lijnen is van het hoogste belang bij dit hexagram. Bij alle afzonderlijke lijnen bestaat een contrast-situatie, maar overal is er een tendens om de misverstanden op te helderen. Zo wordt bij de eerste lijn niet gezocht naar het paard dat uit zichzelf wel terug komt, en ontmoet men bij de vierde een gelijkgezinde. Bij de tweede plaats staat: ‘Men ontmoet zijn heer’ en dienovereenkomstig bij de vijfde: ‘De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.’ Zo staat ook bij de derde plaats: ‘Geen goed begin, maar een goed einde’ in verband met: ‘Bij het heengaan volgt regen’ van de bovenste plaats. Het hexagram is de omkering van het vorige.
het Oordeel bij hexagram de Tegenstelling ois:

睽:小事吉。

De Tegenstelling. In kleine dingen heil!



Als de mensen in tegenstelling en vervreemding leven is het niet mogelijk een groot gemeenschappelijk werk uit te voeren. De opvattingen lopen te ver uiteen. Men mag vooral niet bruusk optreden, waardoor het contrast alleen nog maar verscherpt zou worden, maar moet zich beperken tot geleidelijke werkingen in het klein. Hier is nog heil te verwachten, aangezien de situatie niet alle toenadering uitsluit.
Hoewel het contrast zich in het algemeen als hinderpaal doet voelen, heeft het als positieve en negatieve pool binnen de grenzen van een omvattend geheel ook zijn goede en belangrijke functies. De tegenstellingen tussen hemel en aarde, geest en natuur, man en vrouw bewerken door hun vereniging de schepping en de voortplanting van het leven. In de zichtbare wereld der dingen maakt het contrast een verdeling in soorten mogelijk, waardoor er orde in de wereld komt.

Commentaar op de Beslissing:

睽,火动而上,泽动而下;二女同居,其志不同行;说而丽乎明,柔进而上行,得中而应乎刚;是以小事吉。天地睽,而其事同也;男女睽,而其志通也;万物睽,而其事类也;睽之时用大矣哉!

De Tegenstelling: het vuur beweegt zich omhoog. Het meer beweegt zich omlaag.
Twee dochters wonen bij elkaar, maar hun gezindheid is niet op het gemeenschappelijke gericht.
Blijmoedigheid en berusten-op-klaarheid. Het weke schrijdt voort en gaat omhoog, bereikt het midden en vindt harmonie bij het vaste. Daarom is er in kleine dingen heil te verwachten.
Hemel en aarde vormen een contrast, maar hun werking is gemeenschappelijk. Man en vrouw vormen een tegenstelling, maar hun streven is op vereniging gericht. Alle wezens zijn in contrast met elkander, daardoor kan al hun doen en laten ordelijk ineengevoegd worden. Groot voorwaar is de werking van de tijd van de Tegenstelling.


Eerst wordt de naam van het hexagram afgeleid uit de verhoudingen, die uit de beweging der beide trigrammen ontstaan. Het vuur vlamt omhoog, het water sijpelt naar beneden: als zij in rust zijn, kunnen hun bewegingen zich met elkaar verenigen; als zij zich bewegen, geraken ze echter steeds verder uit elkaar. De beide dochters zijn aanvankelijk bijeen in hetzelfde ouderlijke huis. Hun wegen scheiden zich als zij groter worden en door hun huwelijk in andere families terechtkomen. Zo leidt de beweging tot steeds grotere verwijdering. Maar daar het om een natuurlijke beweging gaat, komt het vanzelf tot een ommekeer, wanneer de uiterste grens is bereikt. Het trigram Dui heeft blijmoedigheid als eigenschap, het trigram Li berust op klaarheid. Blijmoedigheid neigt de mensen tot elkaar, klaarheid vindt de juiste weg daartoe. Verder is de verhouding tussen de beide heren van het hexagram gunstig, zodat er althans in het kleine de mogelijkheid van succes bestaat. Confucius gaat echter nog verder. Hij wijst erop, dat het contrast juist een eerste, natuurlijke vereiste is voor de vereniging. Als gevolg van de tegenstelling ontstaat de behoefte deze te overbruggen: zo is het bij hemel en aarde, zo is het bij man en vrouw; evenzo zijn het juist de individuele verschillen tussen de dingen, die ons in staat stellen deze duidelijk van elkaar te onderscheiden en zodoende te ordenen. Dat is het effect van de – te overwinnen! – fase van de oppositie.
het Beeld van hexagram de Tegenstelling ois:

上火下泽,睽;君子以同而异。

Boven het vuur, beneden het meer:
Het beeld van de Tegenstelling.
Zo behoudt de edele bij alle gemeenschap zijn individualiteit.



Gelijk de beide elementen vuur en water, ook als ze samen zijn, zich niet vermengen maar ieder hun eigen natuur behouden, zo zal ook de ontwikkelde mens door de omgang en gemeenschappelijke belangen met anders geaarden zich nooit tot hun peil verlagen; bij alle gemeenzaamheid zal hij toch altijd zijn eigen karakter weten te bewaren.




het kernhexagram:
既济
63. Ji Ji
Na de Voleinding

O
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste basistrigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou.



Het onderste basistrigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee basistrigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.


De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement
Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De kerntrigrammen
De kerntrigrammen zijn de pit of de wortel van het hexagram; deze zitten dan ook als zodanig verborgen in het binnenste van het hexagram:


Het onderste kerntrigram wordt gevormd door de 2de, 3de en 4de lijn, het bovenste kerntrigram wordt gevormd door de 3de, 4de en 5de lijn (altijd van onderaf geteld). Zij overlappen elkaar.

De betekenis van de kerntrigrammen
De eigenschappen en symboliek van de trigrammen zijn hier niet anders dan zoals bij de basistrigrammen besproken. Zij geven nu echter aan wat vóór de huidige situatie heeft plaatsgevonden. Kerntrigrammen wijzen aan welk zaadje heeft geleid tot de tegenwoordige toestand. Ook duiden ze aan wat er op onbewuste niveaus speelt: wensen, verlangens, angsten die niet worden uitgesproken. Het bovenste kerntrigram geeft aan wat onbewust leeft en graag naar buiten wil komen, het onderste kerntrigram geeft aan wat diep onbewust leeft en niet graag naar buiten wil komen. Vooral dit laatste is belangrijk, het vormt in veel gevallen de motor achter ons doen en laten.


Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Omhullende trigrammen
In veel beschrijvingen is er sprake van trigrammen waarvan de kwaliteiten ‘niet voltooid’ worden, of ‘beperkt’ of ‘belemmerd’ worden: een andere factor heeft invloed op het trigram waardoor dit zijn eigenschappen niet goed kan laten zien. Wát het trigram beïnvloedt kunnen we zien door te kijken naar de lijnen die om het kerntrigram heen zitten. Deze lijnen creëren een ander trigram wat het kerntrigram omhult en zo belemmert dat het kerntrigram zich kan uiten.

Dit ‘omhullende trigram’ wordt in het Chinees het baoti genoemd, de omhullende structuur, en de toepassing ervan komt vermoedelijk uit de koker van Lin Li (1120-1190). Zelf zegt Lin over de baoti: ‘Dit “omhullen” betekent dat het in staat is leven te geven, geboren te laten worden; “omhullen” en “leven geven” is eigenlijk één betekenis.’ (Het karakter bao ‘omhullen’ stelde oorspronkelijk een foetus in de baarmoeder voor, vandaar de verbinding tussen ‘omhullen’ en ‘leven schenken’.) De twee baoti-trigrammen beschermen de kerntrigrammen en zorgen er tegelijkertijd voor dat deze zich niet kunnen uiten, zich niet in volwassenheid kunnen tonen, omdat ze nog niet volgroeid zijn.

Er zitten twee baoti-trigrammen in het hexagram: een onderste omhullend trigram en een bovenste omhullend trigram. Ze zijn als volgt te vinden in een hexagram:

Dit hexagram heeft als onderste kerntrigram Wind . De lijnen rondom dit kerntrigram vormen het trigram Water . Water omhult zo het trigram Wind. Anders gezegd: Water zorgt ervoor dat de kwaliteiten van Wind verborgen blijven of zich niet kunnen manifesteren. Communiceren, resultaat bereiken op lange termijn, niet opgeven maar consequent doorgaan, nieuwsgierig durven zijn enzovoort worden belemmerd door onzekerheid, angsten, geen grip krijgen op de situatie, het gevoel mee te moeten stromen in een onduidelijke koers die niet een vastomlijnd doel heeft.


Het bovenste kerntrigram wordt op dezelfde manier omhuld door een ander trigram. In ditzelfde hexagram als hierboven is het bovenste kerntrigram Hemel . Dit wordt omhuld, verborgen of belemmerd door het trigram Aarde . Zo ontstaat het beeld van vernieuwing, creativiteit en scheppende kracht, leiderschap en een doelgerichte focus die worden belemmerd door passiviteit, een afwachtende houding, en in het ergste geval door lijdzaamheid. Een wilskrachtige leider die zijn plannen niet kan uitvoeren doordat het volk hem tegenwerkt.

In bovengenoemd voorbeeld zien we in totaal zes verschillende trigrammen: We hebben de basistrigrammen Berg en Meer , de kerntrigrammen Wind en Hemel , en de baoti, de omhullende trigrammen Water en Aarde . Het kan echter ook gebeuren dat een trigram vaker voorkomt in het hexagram, en dat heeft interessante consequenties.


Bij dit hexagram zien we als onderste kerntrigram het trigram Donder . Daaromheen zit als baoti het trigram Wind . Donder zit dan opgesloten in Wind: vernieuwing, een nieuwe start en snelle voortgang (Donder) worden belemmerd, tegengehouden of beschermd door een houding van ‘rustig aan dan breekt het lijntje niet’, kleine stapjes en focus op details; veel communicatie maar weinig concreet resultaat (Wind). Op deze manier zorgt Wind ervoor dat spontaniteit en zelfvernieuwing geen kans krijgen. Maar dit omhullende trigram Wind zien we ook terug als bovenste basistrigram – het trigram dat vaak de tegenpartij of de omgeving symboliseert. Het bovenste basistrigram is hier tevens het belemmerende trigram, oftewel: het is de tegenpartij, de omgeving die in dit geval de vernieuwing en een concrete doorbraak tegenhoudt.


Dat met de baoti diepzinnige inzichten kunnen worden verkregen zien we met hexagram 37. Dit hexagram heeft als onderste basistrigram Vuur . Het heeft ook Vuur als bovenste kerntrigram. Dit kerntrigram wordt op zijn beurt weer ingepakt door trigram Vuur. Als we het onderste trigram zien als de vraagsteller, die dus Vuur is, dan ontstaat de gedachte aan iemand die een heldere visie heeft, een goed beeld van de ontwikkelingen bezit, maar dit niet kan uiten. Hij wordt hierin belemmerd, maar de belemmerende factor is hijzelf: hij hecht zozeer aan zijn eigen visie dat hij niet meer objectief de waarde ervan kan beoordelen. Hij wil dat zijn visie zuiver blijft en niet wordt aangetast door indringende invloeden van buitenaf (het bovenste basistrigram Wind ). Daarom kiest hij ervoor zijn visie te beschermen door deze voor zichzelf te houden.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lopen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit achter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Aarde als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: stel je open op, wees ontvankelijk voor de noden in je omgeving en verzorg deze. Stel je dienstbaar op zonder verwachtingen of oordelen te hebben over de voor je liggende arbeid. Zorg dat het werk wordt gedaan.
• Wat het laat zien: groei door de juiste voeding. Wei wu wei – doen door niets te doen: een omgeving die vanzelf vanuit openheid kan groeien naar het gewenste eindresultaat.
• Hoe je het uit: Aarde als bovenste trigram kan betekenen dat je je openstelt voor invloeden van buitenaf. Je wilt de buitenwereld ervaren, meemaken zonder die zelf te sturen. Je wilt hulpvaardig zijn, anderen ondersteunen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je passief bent, je te veel laat leiden door je omgeving en wordt gebruikt door anderen.

De Aarde als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: sta open voor je innerlijke groei. Geef je eigen ideeën en intenties de ruimte om concreet te worden. Verzorg jezelf, sta open voor je eigen behoeften en richt je op de mogelijkheden die je hebt om ideeën en intenties ten uitvoer te brengen. Beantwoord innerlijke vragen zonder twijfel of oordeel.
• Wat het laat zien: de voedende ruimte in jezelf, de innerlijke moeder, je kracht om te verzorgen en vorm te geven, dienstbaar maar niet lijdzaam.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Aarde betekenen dat je openstaat voor alles wat er in jezelf leeft, zonder grenzen of voorwaarden. Je accepteert je eigen karakter, emoties en handelingen zonder oordeel. Je hebt een rustige houding en hebt geen behoefte om iets te ondernemen, je laat het liever op je afkomen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je slaaf bent van je eigen emoties, en je te veel laat leiden door je passieve kant.

De Aarde als bovenste kerntrigram:
je wilt openstaan voor je omgeving, maar weet niet goed hoe je dit moet uiten. Verzorgende kwaliteiten worden niet ingezet, het concretiseren van eerdere plannen wordt niet gerealiseerd. De ruimte die er is voor groei wordt niet benut.

De Aarde als onderste kerntrigram:
er is een sterke moederbinding, of binding met het moederlijke. Je voelt een leegte vanbinnen, een holte die zich wil opvullen. Je ervaart een passiviteit en doelloosheid en ziet geen mogelijkheden om dit op te lossen.

De Aarde als omhullend trigram:
Er is een passieve houding en de neiging de zaken op hun beloop te laten. Er is gebrek aan leiding; men wordt afgeschermd door het vrouwelijke of moederlijke, het Yin. Er is een dominante focus op het materiële, op tastbaar en aantoonbaar resultaat. Men is makkelijk beïnvloedbaar.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Meer als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: positieve inzet en tevens diezelfde positiviteit vinden buiten jezelf. Wees eigengereid, maar zonder te kwetsen. Wees een voorbeeld waar anderen zich aan kunnen spiegelen.
• Wat het laat zien: de opening in de muur, de poëzie van het universele ritme, onbezorgde naïviteit in de omgang met je omgeving. Onbevangenheid die niet neergeslagen kan worden.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan het Meer betekenen dat je een positieve kijk hebt op de wereld en op je situatie. Je maakt je niet werkelijk zorgen, en je wilt je onbezorgdheid graag delen met anderen. Je bent openhartig, je maakt van je hart geen moordkuil. Je bent een spiegel voor je omgeving. In het uiterste geval kan het betekenen dat je kinderlijk naïef bent, je niets aantrekt van je omgeving, en werkelijke problemen niet onder ogen durft te zien.

Het Meer als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: innerlijke tevredenheid. Wees je eigen bron van inspiratie en onbezorgdheid. Durf buiten je ingebouwde structuren te kijken. Focus je op onverwachte mogelijkheden die je normaliter niet snel zou benutten.
• Wat het laat zien: je innerlijke bron, de onuitputtelijke positieve kracht van je diepste wezen. De spiegel van je ziel, je unieke persoonlijkheid als drager van je kwaliteiten.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan het Meer betekenen dat je een rijk innerlijk leven hebt. Je bent je bewust van je gevoelens en wat ze voor je betekenen. Je hebt veel zelfvertrouwen en maakt je geen zorgen over de toekomst. Je gevoelens zijn je inspiratie, maar je loopt hier niet mee te koop. In het uiterste geval verdrink je in je eigen gevoelswereld en kunnen depressiviteit en ontkenning van je zwakkere kant het gevolg zijn.

Het Meer als bovenste kerntrigram:
er is een positief-naïeve kant die naar buiten wil. Het kind in jezelf wil gezien worden. Je hebt de behoefte om je niet te conformeren aan de verwachtingen van anderen.

Het Meer als onderste kerntrigram:
de positieve kant van je karakter is weggestopt. Je wordt onzeker van je eigen optimisme en je vraagt je wellicht af of het gerechtvaardigd is. Je bron wordt niet gevoed – je innerlijke Meer wordt geblokkeerd.

Het Meer als omhullend trigram:
Een naïeve kijk op de zaken waarbij verantwoordelijkheden worden genegeerd of ontkend houdt de vooruitgang in zijn greep. Een volwassen houding ontbreekt; de bal wordt steeds teruggekaatst. Onconventionele middelen of besluiten die buiten het vastgestelde kader vallen zijn een belemmerende factor.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Vuur als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: laat je eigen waarheid zien. Wees betrokken, durf je te hechten aan dat wat transformaties teweeg kan brengen. Vertrouw op je eigen inzichten.
• Wat het laat zien: je afhankelijkheid tot je omgeving, iets buiten jezelf wat jou kan voeden zodat jij warmte terug kunt geven.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan Vuur betekenen dat je waarde hecht aan de mening van anderen. Je vindt het belangrijk onrecht te bestrijden en je eigen visie hierop aan anderen te vertellen. Je voelt je thuis in groepen, en werkt graag samen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je opdringerig bent, en bezitterig.

Het Vuur als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: zie je eigen waarheid onder ogen: verbind je aan dat wat jou als unieke persoon definieert en laat dit je drijfveer zijn. Wees je bewust van je innerlijke vuur, je passie.
• Wat het laat zien: de voedingsbron waar je vuurtje op brandt. Je verdedigingsmechanisme om je zachte kanten te beschermen. Je hart.
• Hoe je het uit: Vuur als onderste trigram kan betekenen dat je op zoek bent naar de waarheid in jezelf, in plaats van in je omgeving. Je eigen normen en waarden zijn belangrijker voor je dan die van de maatschappij. Je hecht aan principes, en hebt een rationele inslag. In het uiterste geval kan het betekenen dat je je eigen principes als enige en juiste waarheid ziet, en niet openstaat voor de waarheid van anderen, of dat je te zeer hecht aan je eigen geweten.

Het Vuur als bovenste kerntrigram:
je eigen inzichten komen niet naar buiten. Je hebt visie, maar ziet geen mogelijkheden om deze te delen. De waarheid zit vanbinnen, maar wil daar niet blijven. Je bent bang je te hechten, te verbinden aan dat buiten jouzelf wat je kan voeden.

Het Vuur als onderste kerntrigram:
je koestert je eigen waarheid en inzichten als een kostbare schat. De waarde ervan voor de wereld is nog niet tot je doorgedrongen. Je innerlijk Vuur kan niet groeien.

Het Vuur als omhullend trigram:
Men stelt zich afhankelijk op, is te zeer gehecht aan de eigen visie en persoonlijke beeldvorming. Men gaat prat op relaties met anderen zonder dat deze verbindingen voedend zijn in de huidige situatie. De uiterlijke vorm gaat boven de inhoudelijke functie.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Wind als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: concentreer je op kleine stapjes en op details. Werk op de lange termijn. Zorg voor een stappenplan dat je nauwkeurig tot op de letter kunt volgen. Communiceer; oefen op een onopvallende manier je invloed uit en zorg zo voor balans in je omgeving. Toon wilskracht. Zet de puntjes op de i.
• Wat het laat zien: ogenschijnlijk onbeduidende invloeden van buitenaf die uiteindelijk een blijvend en onomkeerbaar effect hebben. Onophoudelijke zachtmoedigheid zonder bijbedoelingen. Erosie die de hoogste bergen kan doen slijten.
• Hoe je het uit: de Wind als bovenste trigram kan betekenen dat je nieuwsgierig bent, en graag op de hoogte wilt blijven van wat er in je omgeving gebeurt. Je hebt behoefte aan uitwisseling, en bent op zoek naar evenwicht. Je hebt meer behoefte aan details dan aan de grote lijnen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je pietluttig bent en louter kijkt naar kennis zelf dan naar de waarde ervan.

De Wind als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: onderwerp jezelf aan een nauwkeurig zelfonderzoek. Wees nieuwsgierig naar je eigen motivaties; creëer een innerlijke dialoog. Wees geduldig en standvastig. Geef niet op. Vraag jezelf af hoe je je eigen karakter bestendigheid kunt geven zonder het geweld aan te doen.
• Wat het laat zien: de kracht om vol te houden en je niet door tegenslagen te laten ontmoedigen. Zachtmoedigheid jegens je eigen kunnen en beperkingen. De continue zoektocht naar balans in jezelf.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Wind betekenen dat je jezelf aan een grondig zelfonderzoek onderwerpt. Je bent op zoek naar de oorzaken die je hebben gemaakt tot wat je nu bent. Het ‘waarom’ is nu belangrijk voor je. Je zet door tot je de antwoorden hebt die je verlangt. In het uiterste geval kan het betekenen dat je meer kijkt naar de afzonderlijke delen van je wezen en je situatie dan naar het geheel. Ook kan het duiden op besluiteloosheid.

De Wind als bovenste kerntrigram:
je voelt de behoefte om te communiceren, maar weet je nog niet goed te uiten. Je wil kleine stapjes doen en op lange termijn een bestendig resultaat neerzetten, maar andere factoren belemmeren dit.

De Wind als onderste kerntrigram:
je mist een innerlijke dialoog, en bent niet in staat voors en tegens evenwichtig tegen elkaar af te zetten. Besluiteloosheid is het gevolg.

De Wind als omhullend trigram:
Er wordt gedraald en knopen worden niet doorgehakt. De focus ligt op communicatie en uitwisseling over en weer zonder dat hiermee iets wordt bereikt. Men is bezig met details en verliest de grote lijnen uit het oog. Wat ver weg is wordt belangrijker gevonden dan wat dichtbij is.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Berg als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: stel grenzen. Wees onwrikbaar, laat je niet van je stuk brengen. Houd vast aan dat wat je hebt en bescherm dat, zorg dat het niet wordt aangetast. Wees betrouwbaar en duidelijk. Rond het af.
• Wat het laat zien: een onverzettelijke macht waar je niet omheen kunt. Betrouwbaarheid die zich niet laat beïnvloeden door grillen of de waan van de dag. Een zekerheid waar je op kunt bouwen. Een gesloten en conservatieve moloch.
• Hoe je het uit: de Berg als bovenste trigram kan betekenen dat je omgeving je houvast is. Je bent praktisch ingesteld, meer een doener dan een denker, en gericht op resultaat. Je hebt één doel voor ogen en richt je daar volledig op, iets belangrijkers is er niet. Je bent standvastig en resoluut. Ook aan je omgeving maak je duidelijk wat je wilt bereiken. In het uiterste geval kan het betekenen dat je koppig bent, en meer gericht op het doel dan op de gevolgen ervan.

De Berg als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: keer naar binnen, sluit je af voor invloeden van buitenaf. Zet een punt achter lopende en slepende processen in jezelf, rond deze af op een manier die je rust geeft.
• Wat het laat zien: innerlijke rust. De zekerheid van een stabiel gemoed. De begrenzingen waarbinnen je geest met zelfvertrouwen kan functioneren.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Berg betekenen dat je behoefte hebt aan rust, aan meditatie en beschouwing. Je bent gericht op je eigen processen en niet op die van je omgeving. Je zoekt houvast in je eigen waarden en probeert je eigen zekerheden te ontdekken. Je wilt dit zelf doen, zonder hulp van anderen. In jezelf gekeerd heb je geen behoefte aan inmenging van je omgeving. In het uiterste geval kan het betekenen dat je je volledig afzondert, en geen oog meer hebt voor de wisselwerking tussen jou en je omgeving.

De Berg als bovenste kerntrigram:
je zoekt een stiltepunt in jezelf dat je helpt om te gaan met je dagelijkse bezigheden. Je hebt een sterk meditatieve aanleg, maar wordt hierin tegengehouden. Je standvastigheid en betrouwbare instelling worden niet gezien.

De Berg ls onderste kerntrigram:
je voelt je alsof je een groot geheim in je draagt dat beschermd moet worden. Dit is je houvast, maar je voelt de dreiging van andere factoren die je innerlijke zekerheid beïnvloeden.

De Berg als omhullend trigram:
Koppigheid, een aversie tegen verandering of vernieuwing belemmert. Er is een afzijdige houding, onwil om samen te werken; men trekt zich terug in zijn eigen wereld. Er worden hindernissen gecreëerd die als doel hebben de status quo in stand te houden.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Water als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: verzet je niet tegen grenzen en beperkingen die je worden opgelegd. Volg binnen de grenzen je eigen weg zonder je te bekommeren om een uiteindelijke bestemming. Accepteer dat de grillige en onzekere omstandigheden niet logisch te beredeneren zijn. Het pad dat je nu volgt doet een beroep op je vermogen om zekerheden los te laten.
• Wat het laat zien: onbetrouwbare elementen buiten jezelf waar je wil geen vat op heeft. Een situatie die onvoorspelbaar verandert. Patronen die pas zichtbaar worden als ontwikkelingen hun loop hebben gevolgd.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan het aangeven dat er iets in je omgeving is, in ieder geval buiten jou, dat je onzeker maakt. Je wordt beïnvloedt door gebeurtenissen die je emotioneel raken, je betrokkenheid is groot. Je wordt voor situaties gesteld waarin van je wordt verwacht dat je keuzes maakt, terwijl de keuzes wellicht voor jou niet altijd duidelijk zijn. In het uiterste geval kan het betekenen dat door invloeden van buitenaf je beslissingsvaardigheid wordt aangetast, en je de omgeving als bedreigend ervaart.

Het Water als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: zie je angsten, twijfels en onzekerheden onder ogen. Zorg dat je emoties vrijelijk kunnen stromen. Vind de innerlijke reis die noch doel noch einde heeft, maar een essentieel onderdeel is van je wezen.
• Wat het laat zien: het onbewuste en onbenoembare gedeelte van je ziel. Het vormloze dat zich aanpast aan de grenzen van het
gevormde karakter.
• Hoe het zich uit: het Water als onderste trigram kan aangeven
dat je twijfelt over de weg die je wilt gaan en over het doel dat je wilt bereiken. Je wordt beïnvloed door gevoelens waarvan je de oorsprong niet weet en bent onzeker over je eigen motivaties. In het uiterste geval kan het betekenen dat je depressief bent, en geen mogelijkheden ziet om te bereiken wat je wilt.

Het Water als bovenste kerntrigram:
je hebt angsten of twijfels die af en toe aan de oppervlakte komen. Je omgeving ziet het echter niet altijd. Je hebt een vrije geest die ongebonden wil zijn en risico’s wil nemen, maar je wordt hierin tegengehouden.

Het Water als onderste kerntrigram:
je onderbewuste houdt je vooral ’s nachts bezig; overdag ziet het geen kans naar de oppervlakte te komen. Dromen zijn veelal de uitlaatklep. Emoties roeren zich, maar hun relevantie en betekenis zijn voor jou volstrekt onduidelijk.

Het Water als omhullend trigram:
De angst en emotie regeren. Een stuurloze, onzekere houding zonder concreet gekozen doel bepaalt de voortgang. Inferieure elementen met heimelijke of zelfs slechte bedoelingen zijn een remmende factor. Er is gebrek aan zekerheid, er is geen duidelijke visie of beleid.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Donder als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: onderneem direct actie. Maak je ruwe plannen kenbaar. Laat je horen. De vuist op tafel. Maak een nieuwe start, kijk niet terug. Laat je inspireren door je omgeving. Wees resoluut, laat je niet leiden door mogelijke consequenties. Handel volgens je intuïtie.
• Wat het laat zien: onverwachte en schokkende veranderingen. Een omgeving die rebelleert, die de gevestigde orde omverwerpt.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan Donder betekenen dat er in je omgeving grote en snelle veranderingen plaatsvinden. Je ziet omwentelingen en revoluties plaatsvinden, of zou deze graag zelf willen bewerkstelligen. Wat er nu gebeurt zou je graag radicaal willen omgooien. Kalme stappen zijn er nu niet bij. In het uiterste geval kan het betekenen dat je als een olifant door de porseleinkast dendert, en de gevolgen van je acties op lange termijn niet meer ziet.

De Donder als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: schuif oude inzichten aan de kant. Vernieuw jezelf, laat het verleden los. Kijk vooruit, maak een nieuw begin en neem dit besluit zonder de verwachting dat er direct tot actie moet worden overgegaan. Hak die knoop door.
• Wat het laat zien: het wakker schuddende inzicht. Het zonlicht van de dageraad. Satori.
• Hoe je het uit: Donder als onderste trigram kan betekenen dat er grote omwentelingen in jezelf plaatsvinden. Je bent een wervelstorm van energie die alles wat je voor zeker aanneemt omverhaalt. Je staat voor een nieuwe periode in je leven, en wilt breken met oude gewoonten. In het uiterste geval kan het betekenen dat je jezelf aan het opblazen bent en bezig bent met zelfdestructie. Je wilt te snel verandering.

De Donder als bovenste kerntrigram:
je voelt een stevige drang tot actie, tot presteren en vernieuwing, een nieuwe start, maar wordt hierin belemmerd. Je sterke intuïtie vindt geen ontvangst in je omgeving.

De Donder als onderste kerntrigram:
je wordt gedreven door een primaire kracht: spontaniteit is je drijfveer, maar deze wordt belemmerd. Je wilt jezelf vernieuwen maar weet niet hoe.

De Donder als omhullend trigram:
Men wil een (te) snelle vooruitgang; de wens of eis tot radicale vernieuwing zonder rekening te houden met de gevolgen bepaalt de situatie. Er zijn agressieve en rigoureuze krachten aan het werk die liever een revolutie zien dan dat de huidige conditie gehandhaafd wordt.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Dui , het Blijmoedige, het meer

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kan , het Onpeilbare, het water
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Qian , het Scheppende, de hemel

Het teken bestaat uit het oerteken Li, de vlam, die naar boven laait, en het oerteken Dui, het meer, dat omlaag sijpelt. Deze bewegingen lopen in tegengestelde richtingen. Verder is Li de tweede en Dui de jongste dochter. Hoewel zij in hetzelfde huis wonen behoren ze toch verschillende mannen toe; daardoor is hun wil niet op een gemeenschappelijk doel gericht, integendeel.

De volgorde:
Als de weg van het gezin ten einde is, komen er misverstanden. Daarom is het volgende teken: de Tegenstelling. Tegenstelling wijst op misverstanden.

Vermengde tekens:
Tegenstelling beduidt vervreemding.

Bijgevoegde oordelen:
De mannen uit de voortijd spanden een stuk hout tot een boog en verhardden een stuk hout in het vuur tot pijl. Pijl en boog kan men gebruiken om de wereld in angst te houden. Dat ontleenden zij waarschijnlijk aan het hexagram: de Tegenstelling.
 
Het bovenste trigram Li beduidt wapens, het onderste Dui houdt verband met metaal, met het Westen, waar het licht gedoo(f)d wordt; vandaar de associatie met pijl en boog, om de wereld in angst en vrees te houden.
De verhouding tussen de verschillende lijnen is van het hoogste belang bij dit hexagram. Bij alle afzonderlijke lijnen bestaat een contrast-situatie, maar overal is er een tendens om de misverstanden op te helderen. Zo wordt bij de eerste lijn niet gezocht naar het paard dat uit zichzelf wel terug komt, en ontmoet men bij de vierde een gelijkgezinde. Bij de tweede plaats staat: ‘Men ontmoet zijn heer’ en dienovereenkomstig bij de vijfde: ‘De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.’ Zo staat ook bij de derde plaats: ‘Geen goed begin, maar een goed einde’ in verband met: ‘Bij het heengaan volgt regen’ van de bovenste plaats. Het hexagram is de omkering van het vorige.


het Oordeel:

睽:小事吉。

De Tegenstelling. In kleine dingen heil!



Als de mensen in tegenstelling en vervreemding leven is het niet mogelijk een groot gemeenschappelijk werk uit te voeren. De opvattingen lopen te ver uiteen. Men mag vooral niet bruusk optreden, waardoor het contrast alleen nog maar verscherpt zou worden, maar moet zich beperken tot geleidelijke werkingen in het klein. Hier is nog heil te verwachten, aangezien de situatie niet alle toenadering uitsluit.
Hoewel het contrast zich in het algemeen als hinderpaal doet voelen, heeft het als positieve en negatieve pool binnen de grenzen van een omvattend geheel ook zijn goede en belangrijke functies. De tegenstellingen tussen hemel en aarde, geest en natuur, man en vrouw bewerken door hun vereniging de schepping en de voortplanting van het leven. In de zichtbare wereld der dingen maakt het contrast een verdeling in soorten mogelijk, waardoor er orde in de wereld komt.

Commentaar op de Beslissing:

睽,火动而上,泽动而下;二女同居,其志不同行;说而丽乎明,柔进而上行,得中而应乎刚;是以小事吉。天地睽,而其事同也;男女睽,而其志通也;万物睽,而其事类也;睽之时用大矣哉!

De Tegenstelling: het vuur beweegt zich omhoog. Het meer beweegt zich omlaag.
Twee dochters wonen bij elkaar, maar hun gezindheid is niet op het gemeenschappelijke gericht.
Blijmoedigheid en berusten-op-klaarheid. Het weke schrijdt voort en gaat omhoog, bereikt het midden en vindt harmonie bij het vaste. Daarom is er in kleine dingen heil te verwachten.
Hemel en aarde vormen een contrast, maar hun werking is gemeenschappelijk. Man en vrouw vormen een tegenstelling, maar hun streven is op vereniging gericht. Alle wezens zijn in contrast met elkander, daardoor kan al hun doen en laten ordelijk ineengevoegd worden. Groot voorwaar is de werking van de tijd van de Tegenstelling.


Eerst wordt de naam van het hexagram afgeleid uit de verhoudingen, die uit de beweging der beide trigrammen ontstaan. Het vuur vlamt omhoog, het water sijpelt naar beneden: als zij in rust zijn, kunnen hun bewegingen zich met elkaar verenigen; als zij zich bewegen, geraken ze echter steeds verder uit elkaar. De beide dochters zijn aanvankelijk bijeen in hetzelfde ouderlijke huis. Hun wegen scheiden zich als zij groter worden en door hun huwelijk in andere families terechtkomen. Zo leidt de beweging tot steeds grotere verwijdering. Maar daar het om een natuurlijke beweging gaat, komt het vanzelf tot een ommekeer, wanneer de uiterste grens is bereikt. Het trigram Dui heeft blijmoedigheid als eigenschap, het trigram Li berust op klaarheid. Blijmoedigheid neigt de mensen tot elkaar, klaarheid vindt de juiste weg daartoe. Verder is de verhouding tussen de beide heren van het hexagram gunstig, zodat er althans in het kleine de mogelijkheid van succes bestaat. Confucius gaat echter nog verder. Hij wijst erop, dat het contrast juist een eerste, natuurlijke vereiste is voor de vereniging. Als gevolg van de tegenstelling ontstaat de behoefte deze te overbruggen: zo is het bij hemel en aarde, zo is het bij man en vrouw; evenzo zijn het juist de individuele verschillen tussen de dingen, die ons in staat stellen deze duidelijk van elkaar te onderscheiden en zodoende te ordenen. Dat is het effect van de – te overwinnen! – fase van de oppositie.


het Beeld:

上火下泽,睽;君子以同而异。

Boven het vuur, beneden het meer:
Het beeld van de Tegenstelling.
Zo behoudt de edele bij alle gemeenschap zijn individualiteit.



Gelijk de beide elementen vuur en water, ook als ze samen zijn, zich niet vermengen maar ieder hun eigen natuur behouden, zo zal ook de ontwikkelde mens door de omgang en gemeenschappelijke belangen met anders geaarden zich nooit tot hun peil verlagen; bij alle gemeenzaamheid zal hij toch altijd zijn eigen karakter weten te bewaren.


de Lijnen:


上九:睽孤,见豕负涂,载鬼一车,先张之弧,后说之弧,匪寇婚媾,往遇雨则吉。

Bovenaan een negen betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd ziet men zijn kameraad
Als een met vuil bedekt zwijn,
Als een wagen vol duivels.
Eerst spant men zijn boog naar hem,
Dan legt men de boog weg.
Geen rover is hij, als de tijd daar is wil hij een aanzoek doen.
Bij het heengaan valt er regen, komt er heil!



Hier is de vereenzaming het gevolg van misverstanden die berusten op innerlijke toestanden, niet op de uiterlijke omstandigheden. Men miskent zijn beste vrienden, houdt hen voor onrein als een vuil varken en voor gevaarlijk als een wagen vol duivels. Men stelt zich te weer. Maar tenslotte ziet men zijn dwaling in; men legt de boog weg en bemerkt dat de andere met de beste bedoelingen voor een nauwe aaneensluiting komt. Zo verdwijnt de spanning. De vereniging heft het contrast op, gelijk de vallende regen de zwoelheid voor het onweer opheft. Alles gaat goed, want het contrast slaat - juist nu het zijn hoogtepunt heeft bereikt - om in het tegendeel.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:悔亡,厥宗噬肤,往何咎。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Het berouw verdwijnt.
De kameraad bijt zich door het omhulsel heen.
Naar hem toegaan, hoe zou dat een fout zijn?



Men ontmoet een welgezind man, die men in de algemene vervreemding eerst miskent. Maar hij bijt zich door de scheidende omhulsels heen. Heeft zulk een kameraad aldus zijn ware karakter aan ons geopenbaard, dan is het onze plicht hem tegemoet te komen en met hem samen te werken.


九四:睽孤,遇元夫,交孚,厉无咎。

Negen op de vierde plaats betekent:

Door tegenstelling vereenzaamd
Ontmoet men een gelijkgezinde,
Met wie men in goed vertrouwen kan omgaan.
Ondanks het gevaar geen blaam.



Als men verkeert onder mensen van wie men door innerlijke tegenstelling is gescheiden, wordt men eenzaam. In zulk een situatie zal het ontmoeten van iemand die naar diepste wezen en bestemming bij ons hoort en aan wie wij ons volle vertrouwen kunnen schenken, alle gevaren der vereenzaming doen overwinnen. Wij bereiken ons doel en maken geen fouten.


六三:见舆曳,其牛掣,其人天且劓,无初有终。

Zes op de derde plaats betekent:

Men ziet de wagen achteruitgetrokken,
De runderen vastgehouden,
Een man met afgesneden haar en neus.
Geen goed begin, wel een goed einde.



Soms ziet het ernaar uit alsof alles tegen iemand samenspant. Hij ziet zich in zijn vooruitgang geremd en tegengewerkt, beledigd en onteerd (afsnijden van haar en neus was een zware, onterende straf). Toch moet men zich daardoor niet laten ontmoedigen, maar ondanks alle wederwaardigheden trouw blijven aan degene bij wie men weet te horen. Zo zal in weerwil van het slechte begin het einde ten slotte nog goed worden.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
九二:遇主于巷,无咎。

Negen op de tweede plaats betekent:

Men ontmoet zijn heer in een nauwe steeg.
Geen blaam.



Tengevolge van voorbijgaande misverstanden is het niet mogelijk dat mensen die naar hun aard bij elkaar horen elkander op de juiste manier tegemoet treden. Dan is ook een toevallige ontmoeting onder informele omstandigheden toelaatbaar, vooropgesteld dat de innerlijke saamhorigheid aanwezig is.


初九:悔亡,丧马勿逐,自复;见恶人无咎。

In het begin een negen betekent:

Het berouw verdwijnt.
Als je je paard verliest, loop het dan niet na;
Het komt vanzelf terug.
Als je slechte mensen ziet, wacht je dan zelf voor fouten.



Ook in tijden van tegenstrijdigheid kan men zo handelen dat men vrij van feilen blijft, zodat het berouw verdwijnt. Bij beginnend contrast mag men de eenheid niet willen forceren; daardoor zou men slechts het tegendeel bereiken, evenals een paard zich steeds verder verwijdert als men het naloopt. Is het ons eigen paard, dan kunnen we het rustig laten lopen, het komt vanzelf terug. Zo komt ook een mens die bij ons hoort maar zich tengevolge van een misverstand tijdelijk van ons verwijdert, vanzelf terug als men hem maar laat begaan. Aan de andere kant moeten wij voorzichtig zijn wanneer slechte mensen die niet bij ons behoren zich aan ons opdringen - ook tengevolge van een misverstand. Dan komt het erop aan geen fouten te maken: we moeten zulke mensen vooral niet met geweld willen verwijderen, want daardoor zou eerst recht vijandschap ontstaan; wij moeten hen eenvoudig dulden. Zij trekken zich vanzelf wel terug.