home
mijn Vragenboek
zoek 'n hexagram stel een vraag teken 'n hexagram
wat is de Yijing? de Tien Vleugels voorwoord van Jung inleiding door Wilhelm US and UK flag over ons
steun onze site
Orakelboek
易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.

Orakelmunten

易經
het Hexagrammenboek

Als je liever handmatig het orakel wilt raadplegen of als je een bepaald hexagram willen nalezen, dan zijn de onderstaande opzoek schema's heel handig.






Schema 1,

Selecteer een hexagram middels de trigrammen:


Trigrammemindeling
Trigrammemindeling


Schema 2,

Kies een hexagram uit de onderstaande lijst.
De hexagrammen staan op volgorde van hun rangnummer:










27. Yi

de Mondhoeken (de Voeding)



<
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
上九:由颐,厉吉,利涉大川。

Bovenaan een negen betekent:

De bron van de voeding.
Bewustzijn van het gevaar brengt heil.
Het is bevorderlijk het grote water over te steken.



Hier is een wijze van de hoogste orde, van wie alle invloeden uitgaan tot voeding van anderen. Zulk een positie brengt een grote verantwoordelijkheid met zich. Blijft hij zich daarvan bewust, dan is het geluk met hem, en kan hij ook zonder bezwaar grote en zware werken ondernemen, zoals het oversteken van het grote water. Die werken brengen dan algemeen geluk, voor hem en voor anderen.
een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:拂经,居贞吉,不可涉大川。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Afwijken van de weg. Blijven in standvastigheid brengt heil.
Men moet niet het grote water oversteken.



Men is zich bewust dat men te kort schiet. Men zou voor de verzorging der mensen moeten zorgen, doch men heeft er de kracht niet toe. Daarom is het goed van de gewone weg af te wijken en raad en hulp in te roepen van iemand die geestelijk hoger staat, al is hij uiterlijk onaanzienlijk. Door in deze houding te volharden heeft men succes en geluk. Men moet zich echter van zijn afhankelijkheid bewust blijven, dus: zich niet persoonlijk op de voorgrond dringen en geen grote werken willen ondernemen, bijvoorbeeld het oversteken van het grote water.
六四:颠颐,吉,虎视眈眈,其欲逐逐,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

Naar de top zich wenden om voedsel brengt heil.
Met felle ogen als een tijger om zich heen spieden
In onstilbaar begeren. Geen blaam.



Anders dan bij de zes op de tweede plaats, waar een mens wordt voorgesteld die vol ijver alleen op zijn eigen voordeel bedacht is, tekent deze lijn een mens die er op uit is, vanuit zijn hoge positie zijn licht te laten schijnen. Daarvoor heeft hij hulpkrachten nodig, omdat hij zijn verheven doel niet alleen kan bereiken. Begerig als een hongerige tijger is hij op zoek naar de juiste mensen. Maar omdat hij voor het welzijn van allen zorgt en niet uitsluitend voor zichzelf, is zulk een ijver niet verkeerd.
六三:拂颐,贞凶,十年勿用,无攸利。

Zes op de derde plaats betekent:

Afwijken van de voeding. Standvastigheid brengt onheil.
Handel in tien jaar niet zo. Niets is bevorderlijk.



Wie voedsel zoekt dat niet voedt tuimelt van begeerte naar genot en in het genot wordt hij verteerd door de dorst naar begeerte. Hartstochtelijk jagen op dat wat de zinnen bevredigt leidt nooit tot het doel. Nooit (tien jaar is een complete cyclus) mag men zo handelen. Daar komt niets goeds uit voort.
六二:颠颐,拂经,于丘颐,征凶。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zich wenden naar de top voor voeding,
Van de weg afwijken, om op de heuvel voeding te zoeken:
Zo voortgaan brengt onheil.



Het normale is dat men voor zijn voeding zelf zorgt of zich door degenen die de plicht en het recht daartoe hebben, op redelijke wijze laat onderhouden. Wie door innerlijke zwakheid niet in staat is voor zijn eigen onderhoud te zorgen, zal zich onrustig en onvoldaan voelen wanneer hij zich zijn levensonderhoud door hoger geplaatsten als een gunst laat schenken, in plaats van het zelf rechtmatig te verwerven. Dat is onwaardig, want zo verloochent men zijn afkomst. Als men daar een gewoonte van maakt brengt dat rampspoed.
初九:舍尔灵龟,观我朵颐,凶。

In het begin een negen betekent:

Je laat je toverschildpad lopen
En kijkt naar mij met je mondhoeken omlaag.
Onheil!



De toverschildpad is een wezen dat geen aards voedsel nodig heeft, doch zulk een toverkracht bezit dat het van de lucht kan leven. Het beeld wil zeggen dat men, gezien zijn aard en zijn positie, heel goed vrij en onafhankelijk zijn eigen leven zou kunnen leven. In plaats daarvan geeft men deze innerlijke zelfstandigheid prijs en kijkt men met afgunst en wrevel naar anderen, die het uiterlijk beter hebben. Deze kleingeestige jaloezie wekt echter bij de anderen slechts hoon en verachting. Dit is uit den boze.
het Teken van hexagram de Mondhoeken (de Voeding) Ris:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

Dit teken is het beeld van een geopende mond: boven en beneden de vaste lippen met daartussen de opening van de mond. Van het beeld van de mond, waardoor men de spijzen opneemt om zich te voeden, gaat de gedachte op de voeding zelf over. In de drie onderste lijnen wordt de eigen voeding, en wel de lichamelijke uitgebeeld; in de drie bovenste lijnen daarentegen de voeding en de verzorging der anderen, speciaal op geestelijk - hoger - niveau.

De volgorde:
Als de dingen vastgehouden worden, is er sprake van voeding. Daarom is het volgende teken: de Mondhoeken. De Mondhoeken betekenen: Voeding.

Vermengde tekens:
Mondhoeken beduidt voeding van de juiste persoon.
 
De beweging der beide trigrammen gaat in tegenovergestelde richting. Gen, het bovenste, blijft staan – Zhen, het onderste, beweegt zich naar boven. Dat wijst op de beide kaken met hun tanden. De bovenkaak is onbeweeglijk, de onderkaak bewegelijk, vandaar de naam van het hexagram: de Mondhoeken. In tegenstelling tot het hexagram Xu, het Wachten, nr. 5, dat ook over de voeding handelt maar meer de afhankelijkheid van de voeding naar voren brengt, handelt het hexagram Yi meer over de menselijk actieve kant van de voeding, met de bijbetekenis van de voeding der waardevolle personen in de eerste plaats, om daardoor ook aan het volk voeding te brengen. Zo demonstreren de beide hexagrammen de voeding als een natuurlijk proces (Xu, het Wachten) en als maatschappelijk probleem (Yi, de Mondhoeken). Een soortgelijke tegenstelling bestaat tussen de beide hexagrammen die het voedsel zelf aanduiden: nr. 48, Jing, de Waterput, het voor de voeding benodigde water, en nr. 50: Ding, de Spijspot, de voor de voeding benodigde spijs.
het Oordeel bij hexagram de Mondhoeken (de Voeding) Ris:

颐:贞吉。观颐,自求口实。

De Mondhoeken. Standvastigheid brengt heil.
Zie naar het voedsel en de dingen waarmee iemand zelf
Tracht zijn mond te vullen.



Bij het verschaffen van verzorging en voeding is het belangrijk dat de zorg ten goede komt van degenen die het verdienen, en dat men op de juiste wijze voor zijn eigen voeding zorgt. Als men iemand wil leren kennen behoeft men er maar op te letten aan wie hij zijn zorgen wijdt en welke kanten van zijn eigen wezen hij tot ontwikkeling brengt. De natuur voedt alle wezens. De grote man voedt en verzorgt de mensen van betekenis, om door hen voor alle mensen te zorgen.
Mengzi (Boek VI/A.14) zegt hierover: Als men wil weten of iemand bekwaam is of tot niets deugt, hoeft men er maar op te letten welk deel van zijn wezen hij bijzonder belangrijk vindt. Het lichaam heeft edele en onedele, belangrijke en onbeduidende delen. Men mag ter wille van het onbeduidende het belangrijke niet schaden, en ter wille van het onedele niet het edele te kort doen. Wie voor de onbeduidende delen van zijn wezen zorgt, is zelf onbeduidend. Wie aan de edele delen van zijn wezen zijn zorgen wijdt, is een edel mens.

Commentaar op de Beslissing:

‘De Mondhoeken. Standvastigheid brengt heil.’
Als men het juiste voedt, brengt dat heil.
‘Zie naar het voedsel’, d.w.z. merk op, wat iemand voedt.
‘Waarmee hij zelf zijn mond zoekt te vullen’,
d.w.z. merk op, waarmee iemand zichzelf voedt.
Hemel en aarde voeden alle wezens. De heilige voedt de waardevolle mensen, en bereikt zo het hele volk. Waarlijk groot is de tijd van de voeding.
 
颐贞吉,养正则吉也。观颐,观其所养也;自求口实,观其自养也。天地养万物,圣人养贤,以及万民;颐之时大矣哉!



Het hexagram wordt als beeld in zijn geheel opgevat: het beeld van een geopende mond. Vanwaar het begrip ‘Voeding’ stamt, behoeft dus geen nadere verklaring. Hier wordt nu alleen de nadruk erop gelegd, dat het voor de wijze van voeding van het grootste belang is, dat ze in harmonie met het goede en rechtvaardige geschiedt. Overeenkomstig het karakter der beide trigrammen – beweging en stilhouden – komt er geen harmonische verhouding tot stand tussen de in aanmerking komende lijnen van het onderste en het bovenste trigram. Het onderste trigram zoekt voedsel voor zichzelf, het bovenste stelt voedsel beschikbaar voor anderen.
het Beeld van hexagram de Mondhoeken (de Voeding) Ris:

山下有雷,颐;君子以慎言语,节饮食。

Beneden aan de berg is de donder: het beeld van de Voeding
Zo slaat de edele acht op zijn woorden,
En hij is matig in eten en drinken.



'God treedt tevoorschijn in het teken van de Opwinding.' Als in de lente de levenskrachten weer in actie komen, ontstaan alle dingen opnieuw. 'Hij voleindigt in het teken van het Stilhouden.' Zo worden in de vroege lente, als de zaden ter aarde vallen, alle dingen gereed gemaakt. Dat geeft het beeld van de voeding door beweging en stilte. De edele neemt dat tot voorbeeld voor de voeding en de zorg voor zijn karakter. De woorden zijn beweging die van binnen naar buiten gaat, eten en drinken is beweging, die van buiten naar binnen gaat. Beide soorten van beweging moet men door stilte matigen. Zo bewerkt de stilte dat de van de mond uitgaande woorden de maat niet overschrijden en dat ook de door de mond binnenkomende voeding de maat niet overschrijdt. Hierdoor wordt het karakter gevormd.




het kernhexagram:

2. Kun
het Ontvangende

@
De basistrigrammen
Een hexagram bevat veel informatie. De meest aan de oppervlakte liggende informatie vinden we als we een hexagram in twee stukjes van elk drie lijnen opdelen; we zien dan de twee zogenaamde ‘trigrammen’ waar het hexagram uit bestaat. Er is een bovenste trigram en een onderste trigram: het bovenste basistrigram vertelt iets over je omgeving in relatie tot je situatie; deze gaat vaak over alles buiten jou.



Het onderste basistrigram stelt jou voor, de vraagsteller, en vertelt iets over jezelf en je eigen houding. Mocht de vraag over iets of iemand anders gaan, dan is het onderste trigram die ander en het bovenste trigram alles buiten die ander, bijvoorbeeld een beoogde zakenpartner of een doel dat bereikt wil worden. Ook staan de twee basistrigrammen tot elkaar als oorzaak en gevolg – het onderste trigram is dan de oorzaak, het bovenste het gevolg.


De waarde van de acht trigrammen kan moeilijk onderschat worden. Ze zijn het fundament van de Yijing, en in de huidige indeling van het boek lijkt de volgorde van de hexagrammen dan ook op geheimzinnige wijze bepaald te worden door de trigrammen waaruit de hexagrammen zijn opgebouwd. Samen met de leer van de Vijf Fasen vormen de acht trigrammen de belangrijkste kern van het Chinese gedachtegoed. Ze worden toegepast bij feng shui (de eeuwenoude leer voor de plaatsing van huis en graf), bij verschillende vormen van Chinese astrologie, de traditionele Chinese geneeskunde, en er is zelfs een vorm van verdedigingskunst, Baguazhang, die geheel is afgestemd op de acht trigrammen. Wie zich gaat verdiepen in de Chinese filosofie zal altijd de acht trigrammen en hun associaties tegenkomen. Ze worden gekoppeld aan de acht windrichtingen, aan lichaamsdelen, getallen, landkenmerken, geur, kleur en smaak, kortom, ze vormen een belangrijke bron voor het systematiseren van vele dingen.

Fu Xi 'Earlier Heaven' bagua arrangement
Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De kerntrigrammen
De kerntrigrammen zijn de pit of de wortel van het hexagram; deze zitten dan ook als zodanig verborgen in het binnenste van het hexagram:


Het onderste kerntrigram wordt gevormd door de 2de, 3de en 4de lijn, het bovenste kerntrigram wordt gevormd door de 3de, 4de en 5de lijn (altijd van onderaf geteld). Zij overlappen elkaar.

De betekenis van de kerntrigrammen
De eigenschappen en symboliek van de trigrammen zijn hier niet anders dan zoals bij de basistrigrammen besproken. Zij geven nu echter aan wat vóór de huidige situatie heeft plaatsgevonden. Kerntrigrammen wijzen aan welk zaadje heeft geleid tot de tegenwoordige toestand. Ook duiden ze aan wat er op onbewuste niveaus speelt: wensen, verlangens, angsten die niet worden uitgesproken. Het bovenste kerntrigram geeft aan wat onbewust leeft en graag naar buiten wil komen, het onderste kerntrigram geeft aan wat diep onbewust leeft en niet graag naar buiten wil komen. Vooral dit laatste is belangrijk, het vormt in veel gevallen de motor achter ons doen en laten.


Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Omhullende trigrammen
In veel beschrijvingen is er sprake van trigrammen waarvan de kwaliteiten ‘niet voltooid’ worden, of ‘beperkt’ of ‘belemmerd’ worden: een andere factor heeft invloed op het trigram waardoor dit zijn eigenschappen niet goed kan laten zien. Wát het trigram beïnvloedt kunnen we zien door te kijken naar de lijnen die om het kerntrigram heen zitten. Deze lijnen creëren een ander trigram wat het kerntrigram omhult en zo belemmert dat het kerntrigram zich kan uiten.

Dit ‘omhullende trigram’ wordt in het Chinees het baoti genoemd, de omhullende structuur, en de toepassing ervan komt vermoedelijk uit de koker van Lin Li (1120-1190). Zelf zegt Lin over de baoti: ‘Dit “omhullen” betekent dat het in staat is leven te geven, geboren te laten worden; “omhullen” en “leven geven” is eigenlijk één betekenis.’ (Het karakter bao ‘omhullen’ stelde oorspronkelijk een foetus in de baarmoeder voor, vandaar de verbinding tussen ‘omhullen’ en ‘leven schenken’.) De twee baoti-trigrammen beschermen de kerntrigrammen en zorgen er tegelijkertijd voor dat deze zich niet kunnen uiten, zich niet in volwassenheid kunnen tonen, omdat ze nog niet volgroeid zijn.

Er zitten twee baoti-trigrammen in het hexagram: een onderste omhullend trigram en een bovenste omhullend trigram. Ze zijn als volgt te vinden in een hexagram:

Dit hexagram heeft als onderste kerntrigram Wind . De lijnen rondom dit kerntrigram vormen het trigram Water . Water omhult zo het trigram Wind. Anders gezegd: Water zorgt ervoor dat de kwaliteiten van Wind verborgen blijven of zich niet kunnen manifesteren. Communiceren, resultaat bereiken op lange termijn, niet opgeven maar consequent doorgaan, nieuwsgierig durven zijn enzovoort worden belemmerd door onzekerheid, angsten, geen grip krijgen op de situatie, het gevoel mee te moeten stromen in een onduidelijke koers die niet een vastomlijnd doel heeft.


Het bovenste kerntrigram wordt op dezelfde manier omhuld door een ander trigram. In ditzelfde hexagram als hierboven is het bovenste kerntrigram Hemel . Dit wordt omhuld, verborgen of belemmerd door het trigram Aarde . Zo ontstaat het beeld van vernieuwing, creativiteit en scheppende kracht, leiderschap en een doelgerichte focus die worden belemmerd door passiviteit, een afwachtende houding, en in het ergste geval door lijdzaamheid. Een wilskrachtige leider die zijn plannen niet kan uitvoeren doordat het volk hem tegenwerkt.

In bovengenoemd voorbeeld zien we in totaal zes verschillende trigrammen: We hebben de basistrigrammen Berg en Meer , de kerntrigrammen Wind en Hemel , en de baoti, de omhullende trigrammen Water en Aarde . Het kan echter ook gebeuren dat een trigram vaker voorkomt in het hexagram, en dat heeft interessante consequenties.


Bij dit hexagram zien we als onderste kerntrigram het trigram Donder . Daaromheen zit als baoti het trigram Wind . Donder zit dan opgesloten in Wind: vernieuwing, een nieuwe start en snelle voortgang (Donder) worden belemmerd, tegengehouden of beschermd door een houding van ‘rustig aan dan breekt het lijntje niet’, kleine stapjes en focus op details; veel communicatie maar weinig concreet resultaat (Wind). Op deze manier zorgt Wind ervoor dat spontaniteit en zelfvernieuwing geen kans krijgen. Maar dit omhullende trigram Wind zien we ook terug als bovenste basistrigram – het trigram dat vaak de tegenpartij of de omgeving symboliseert. Het bovenste basistrigram is hier tevens het belemmerende trigram, oftewel: het is de tegenpartij, de omgeving die in dit geval de vernieuwing en een concrete doorbraak tegenhoudt.


Dat met de baoti diepzinnige inzichten kunnen worden verkregen zien we met hexagram 37. Dit hexagram heeft als onderste basistrigram Vuur . Het heeft ook Vuur als bovenste kerntrigram. Dit kerntrigram wordt op zijn beurt weer ingepakt door trigram Vuur. Als we het onderste trigram zien als de vraagsteller, die dus Vuur is, dan ontstaat de gedachte aan iemand die een heldere visie heeft, een goed beeld van de ontwikkelingen bezit, maar dit niet kan uiten. Hij wordt hierin belemmerd, maar de belemmerende factor is hijzelf: hij hecht zozeer aan zijn eigen visie dat hij niet meer objectief de waarde ervan kan beoordelen. Hij wil dat zijn visie zuiver blijft en niet wordt aangetast door indringende invloeden van buitenaf (het bovenste basistrigram Wind ). Daarom kiest hij ervoor zijn visie te beschermen door deze voor zichzelf te houden.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Hemel als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: neem de leiding in je situatie. Geef sturing aan anderen, zet jezelf doelbewust in om je gekozen doel te bereiken. Focus je op externe factoren die leiding nodig hebben. Maak je intentie en ideeën duidelijk. Treed krachtig en sterk op.
• Wat het laat zien: mannelijke dominantie buiten jou, een wilskrachtige persoon of omgeving, een door ratio gedreven externe factor die wil sturen. Een vaderfiguur.
• Hoe je het uit: Hemel als bovenste trigram kan betekenen dat je plannen wilt uitvoeren; je hebt ideeën en wilt iets opzetten dat erkenning in je omgeving, en wellicht in de maatschappij geeft. Je wilt geestelijke waarden uitdragen in de wereld. Je wilt iets betekenen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je drammerig bent, en koppig.

De Hemel als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: vind je innerlijke drijfveer. Focus op je intentie, je motivatie en je doel. Richt je op je innerlijke kracht die alles in beweging zet, de onzichtbare energie die zorgt dat de dingen lopen volgens jouw plan. Gebruik je hoofd, je intellect. Wees innerlijk sterk.
• Wat het laat zien: innerlijke kracht, rationaliteit en focus op aspecten in jezelf. Leiding nemen over jezelf, de spiritualiteit achter je handelen.
• Hoe je het uit: een innerlijke kracht die je zelfverzekerd en beslist maakt. Je hebt energie in je, maar voelt niet direct de behoefte daar concreet iets mee te doen. Het is je drijfveer, je motivatie. Je bent je eigen leider, en onafhankelijk van anderen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je egoïstisch bent, en een binnenvetter.

De Hemel als bovenste kerntrigram:
er is een drang om als leider op te treden of om de eigen creativiteit te laten zien. Je hebt ideeën die je wilt verwezenlijken, maar ze blijven in de conceptfase.

De Hemel als onderste kerntrigram:
er is een sterke vaderbinding, of binding met het vaderlijke. De inspiratie die je van binnen voelt kan niet benut worden. Je hebt een richting maar geen doel.

De Hemel als omhullend trigram:
Er is een sterke, mannelijke invloed die zijn wil oplegt. De ratio heeft de overhand. Er wordt meer gedacht in abstracte theorieën waarbij de dagelijkse praktijk niet als leidend wordt gezien. Ideeën zonder concretisering zijn een belemmerende factor.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Aarde als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: stel je open op, wees ontvankelijk voor de noden in je omgeving en verzorg deze. Stel je dienstbaar op zonder verwachtingen of oordelen te hebben over de voor je liggende arbeid. Zorg dat het werk wordt gedaan.
• Wat het laat zien: groei door de juiste voeding. Wei wu wei – doen door niets te doen: een omgeving die vanzelf vanuit openheid kan groeien naar het gewenste eindresultaat.
• Hoe je het uit: Aarde als bovenste trigram kan betekenen dat je je openstelt voor invloeden van buitenaf. Je wilt de buitenwereld ervaren, meemaken zonder die zelf te sturen. Je wilt hulpvaardig zijn, anderen ondersteunen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je passief bent, je te veel laat leiden door je omgeving en wordt gebruikt door anderen.

De Aarde als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: sta open voor je innerlijke groei. Geef je eigen ideeën en intenties de ruimte om concreet te worden. Verzorg jezelf, sta open voor je eigen behoeften en richt je op de mogelijkheden die je hebt om ideeën en intenties ten uitvoer te brengen. Beantwoord innerlijke vragen zonder twijfel of oordeel.
• Wat het laat zien: de voedende ruimte in jezelf, de innerlijke moeder, je kracht om te verzorgen en vorm te geven, dienstbaar maar niet lijdzaam.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Aarde betekenen dat je openstaat voor alles wat er in jezelf leeft, zonder grenzen of voorwaarden. Je accepteert je eigen karakter, emoties en handelingen zonder oordeel. Je hebt een rustige houding en hebt geen behoefte om iets te ondernemen, je laat het liever op je afkomen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je slaaf bent van je eigen emoties, en je te veel laat leiden door je passieve kant.

De Aarde als bovenste kerntrigram:
je wilt openstaan voor je omgeving, maar weet niet goed hoe je dit moet uiten. Verzorgende kwaliteiten worden niet ingezet, het concretiseren van eerdere plannen wordt niet gerealiseerd. De ruimte die er is voor groei wordt niet benut.

De Aarde als onderste kerntrigram:
er is een sterke moederbinding, of binding met het moederlijke. Je voelt een leegte vanbinnen, een holte die zich wil opvullen. Je ervaart een passiviteit en doelloosheid en ziet geen mogelijkheden om dit op te lossen.

De Aarde als omhullend trigram:
Er is een passieve houding en de neiging de zaken op hun beloop te laten. Er is gebrek aan leiding; men wordt afgeschermd door het vrouwelijke of moederlijke, het Yin. Er is een dominante focus op het materiële, op tastbaar en aantoonbaar resultaat. Men is makkelijk beïnvloedbaar.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Meer als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: positieve inzet en tevens diezelfde positiviteit vinden buiten jezelf. Wees eigengereid, maar zonder te kwetsen. Wees een voorbeeld waar anderen zich aan kunnen spiegelen.
• Wat het laat zien: de opening in de muur, de poëzie van het universele ritme, onbezorgde naïviteit in de omgang met je omgeving. Onbevangenheid die niet neergeslagen kan worden.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan het Meer betekenen dat je een positieve kijk hebt op de wereld en op je situatie. Je maakt je niet werkelijk zorgen, en je wilt je onbezorgdheid graag delen met anderen. Je bent openhartig, je maakt van je hart geen moordkuil. Je bent een spiegel voor je omgeving. In het uiterste geval kan het betekenen dat je kinderlijk naïef bent, je niets aantrekt van je omgeving, en werkelijke problemen niet onder ogen durft te zien.

Het Meer als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: innerlijke tevredenheid. Wees je eigen bron van inspiratie en onbezorgdheid. Durf buiten je ingebouwde structuren te kijken. Focus je op onverwachte mogelijkheden die je normaliter niet snel zou benutten.
• Wat het laat zien: je innerlijke bron, de onuitputtelijke positieve kracht van je diepste wezen. De spiegel van je ziel, je unieke persoonlijkheid als drager van je kwaliteiten.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan het Meer betekenen dat je een rijk innerlijk leven hebt. Je bent je bewust van je gevoelens en wat ze voor je betekenen. Je hebt veel zelfvertrouwen en maakt je geen zorgen over de toekomst. Je gevoelens zijn je inspiratie, maar je loopt hier niet mee te koop. In het uiterste geval verdrink je in je eigen gevoelswereld en kunnen depressiviteit en ontkenning van je zwakkere kant het gevolg zijn.

Het Meer als bovenste kerntrigram:
er is een positief-naïeve kant die naar buiten wil. Het kind in jezelf wil gezien worden. Je hebt de behoefte om je niet te conformeren aan de verwachtingen van anderen.

Het Meer als onderste kerntrigram:
de positieve kant van je karakter is weggestopt. Je wordt onzeker van je eigen optimisme en je vraagt je wellicht af of het gerechtvaardigd is. Je bron wordt niet gevoed – je innerlijke Meer wordt geblokkeerd.

Het Meer als omhullend trigram:
Een naïeve kijk op de zaken waarbij verantwoordelijkheden worden genegeerd of ontkend houdt de vooruitgang in zijn greep. Een volwassen houding ontbreekt; de bal wordt steeds teruggekaatst. Onconventionele middelen of besluiten die buiten het vastgestelde kader vallen zijn een belemmerende factor.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Vuur als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: laat je eigen waarheid zien. Wees betrokken, durf je te hechten aan dat wat transformaties teweeg kan brengen. Vertrouw op je eigen inzichten.
• Wat het laat zien: je afhankelijkheid tot je omgeving, iets buiten jezelf wat jou kan voeden zodat jij warmte terug kunt geven.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan Vuur betekenen dat je waarde hecht aan de mening van anderen. Je vindt het belangrijk onrecht te bestrijden en je eigen visie hierop aan anderen te vertellen. Je voelt je thuis in groepen, en werkt graag samen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je opdringerig bent, en bezitterig.

Het Vuur als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: zie je eigen waarheid onder ogen: verbind je aan dat wat jou als unieke persoon definieert en laat dit je drijfveer zijn. Wees je bewust van je innerlijke vuur, je passie.
• Wat het laat zien: de voedingsbron waar je vuurtje op brandt. Je verdedigingsmechanisme om je zachte kanten te beschermen. Je hart.
• Hoe je het uit: Vuur als onderste trigram kan betekenen dat je op zoek bent naar de waarheid in jezelf, in plaats van in je omgeving. Je eigen normen en waarden zijn belangrijker voor je dan die van de maatschappij. Je hecht aan principes, en hebt een rationele inslag. In het uiterste geval kan het betekenen dat je je eigen principes als enige en juiste waarheid ziet, en niet openstaat voor de waarheid van anderen, of dat je te zeer hecht aan je eigen geweten.

Het Vuur als bovenste kerntrigram:
je eigen inzichten komen niet naar buiten. Je hebt visie, maar ziet geen mogelijkheden om deze te delen. De waarheid zit vanbinnen, maar wil daar niet blijven. Je bent bang je te hechten, te verbinden aan dat buiten jouzelf wat je kan voeden.

Het Vuur als onderste kerntrigram:
je koestert je eigen waarheid en inzichten als een kostbare schat. De waarde ervan voor de wereld is nog niet tot je doorgedrongen. Je innerlijk Vuur kan niet groeien.

Het Vuur als omhullend trigram:
Men stelt zich afhankelijk op, is te zeer gehecht aan de eigen visie en persoonlijke beeldvorming. Men gaat prat op relaties met anderen zonder dat deze verbindingen voedend zijn in de huidige situatie. De uiterlijke vorm gaat boven de inhoudelijke functie.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Wind als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: concentreer je op kleine stapjes en op details. Werk op de lange termijn. Zorg voor een stappenplan dat je nauwkeurig tot op de letter kunt volgen. Communiceer; oefen op een onopvallende manier je invloed uit en zorg zo voor balans in je omgeving. Toon wilskracht. Zet de puntjes op de i.
• Wat het laat zien: ogenschijnlijk onbeduidende invloeden van buitenaf die uiteindelijk een blijvend en onomkeerbaar effect hebben. Onophoudelijke zachtmoedigheid zonder bijbedoelingen. Erosie die de hoogste bergen kan doen slijten.
• Hoe je het uit: de Wind als bovenste trigram kan betekenen dat je nieuwsgierig bent, en graag op de hoogte wilt blijven van wat er in je omgeving gebeurt. Je hebt behoefte aan uitwisseling, en bent op zoek naar evenwicht. Je hebt meer behoefte aan details dan aan de grote lijnen. In het uiterste geval kan het betekenen dat je pietluttig bent en louter kijkt naar kennis zelf dan naar de waarde ervan.

De Wind als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: onderwerp jezelf aan een nauwkeurig zelfonderzoek. Wees nieuwsgierig naar je eigen motivaties; creëer een innerlijke dialoog. Wees geduldig en standvastig. Geef niet op. Vraag jezelf af hoe je je eigen karakter bestendigheid kunt geven zonder het geweld aan te doen.
• Wat het laat zien: de kracht om vol te houden en je niet door tegenslagen te laten ontmoedigen. Zachtmoedigheid jegens je eigen kunnen en beperkingen. De continue zoektocht naar balans in jezelf.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Wind betekenen dat je jezelf aan een grondig zelfonderzoek onderwerpt. Je bent op zoek naar de oorzaken die je hebben gemaakt tot wat je nu bent. Het ‘waarom’ is nu belangrijk voor je. Je zet door tot je de antwoorden hebt die je verlangt. In het uiterste geval kan het betekenen dat je meer kijkt naar de afzonderlijke delen van je wezen en je situatie dan naar het geheel. Ook kan het duiden op besluiteloosheid.

De Wind als bovenste kerntrigram:
je voelt de behoefte om te communiceren, maar weet je nog niet goed te uiten. Je wil kleine stapjes doen en op lange termijn een bestendig resultaat neerzetten, maar andere factoren belemmeren dit.

De Wind als onderste kerntrigram:
je mist een innerlijke dialoog, en bent niet in staat voors en tegens evenwichtig tegen elkaar af te zetten. Besluiteloosheid is het gevolg.

De Wind als omhullend trigram:
Er wordt gedraald en knopen worden niet doorgehakt. De focus ligt op communicatie en uitwisseling over en weer zonder dat hiermee iets wordt bereikt. Men is bezig met details en verliest de grote lijnen uit het oog. Wat ver weg is wordt belangrijker gevonden dan wat dichtbij is.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Berg als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: stel grenzen. Wees onwrikbaar, laat je niet van je stuk brengen. Houd vast aan dat wat je hebt en bescherm dat, zorg dat het niet wordt aangetast. Wees betrouwbaar en duidelijk. Rond het af.
• Wat het laat zien: een onverzettelijke macht waar je niet omheen kunt. Betrouwbaarheid die zich niet laat beïnvloeden door grillen of de waan van de dag. Een zekerheid waar je op kunt bouwen. Een gesloten en conservatieve moloch.
• Hoe je het uit: de Berg als bovenste trigram kan betekenen dat je omgeving je houvast is. Je bent praktisch ingesteld, meer een doener dan een denker, en gericht op resultaat. Je hebt één doel voor ogen en richt je daar volledig op, iets belangrijkers is er niet. Je bent standvastig en resoluut. Ook aan je omgeving maak je duidelijk wat je wilt bereiken. In het uiterste geval kan het betekenen dat je koppig bent, en meer gericht op het doel dan op de gevolgen ervan.

De Berg als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: keer naar binnen, sluit je af voor invloeden van buitenaf. Zet een punt achter lopende en slepende processen in jezelf, rond deze af op een manier die je rust geeft.
• Wat het laat zien: innerlijke rust. De zekerheid van een stabiel gemoed. De begrenzingen waarbinnen je geest met zelfvertrouwen kan functioneren.
• Hoe je het uit: als onderste trigram kan Berg betekenen dat je behoefte hebt aan rust, aan meditatie en beschouwing. Je bent gericht op je eigen processen en niet op die van je omgeving. Je zoekt houvast in je eigen waarden en probeert je eigen zekerheden te ontdekken. Je wilt dit zelf doen, zonder hulp van anderen. In jezelf gekeerd heb je geen behoefte aan inmenging van je omgeving. In het uiterste geval kan het betekenen dat je je volledig afzondert, en geen oog meer hebt voor de wisselwerking tussen jou en je omgeving.

De Berg als bovenste kerntrigram:
je zoekt een stiltepunt in jezelf dat je helpt om te gaan met je dagelijkse bezigheden. Je hebt een sterk meditatieve aanleg, maar wordt hierin tegengehouden. Je standvastigheid en betrouwbare instelling worden niet gezien.

De Berg ls onderste kerntrigram:
je voelt je alsof je een groot geheim in je draagt dat beschermd moet worden. Dit is je houvast, maar je voelt de dreiging van andere factoren die je innerlijke zekerheid beïnvloeden.

De Berg als omhullend trigram:
Koppigheid, een aversie tegen verandering of vernieuwing belemmert. Er is een afzijdige houding, onwil om samen te werken; men trekt zich terug in zijn eigen wereld. Er worden hindernissen gecreëerd die als doel hebben de status quo in stand te houden.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
Het Water als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: verzet je niet tegen grenzen en beperkingen die je worden opgelegd. Volg binnen de grenzen je eigen weg zonder je te bekommeren om een uiteindelijke bestemming. Accepteer dat de grillige en onzekere omstandigheden niet logisch te beredeneren zijn. Het pad dat je nu volgt doet een beroep op je vermogen om zekerheden los te laten.
• Wat het laat zien: onbetrouwbare elementen buiten jezelf waar je wil geen vat op heeft. Een situatie die onvoorspelbaar verandert. Patronen die pas zichtbaar worden als ontwikkelingen hun loop hebben gevolgd.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan het aangeven dat er iets in je omgeving is, in ieder geval buiten jou, dat je onzeker maakt. Je wordt beïnvloedt door gebeurtenissen die je emotioneel raken, je betrokkenheid is groot. Je wordt voor situaties gesteld waarin van je wordt verwacht dat je keuzes maakt, terwijl de keuzes wellicht voor jou niet altijd duidelijk zijn. In het uiterste geval kan het betekenen dat door invloeden van buitenaf je beslissingsvaardigheid wordt aangetast, en je de omgeving als bedreigend ervaart.

Het Water als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: zie je angsten, twijfels en onzekerheden onder ogen. Zorg dat je emoties vrijelijk kunnen stromen. Vind de innerlijke reis die noch doel noch einde heeft, maar een essentieel onderdeel is van je wezen.
• Wat het laat zien: het onbewuste en onbenoembare gedeelte van je ziel. Het vormloze dat zich aanpast aan de grenzen van het
gevormde karakter.
• Hoe het zich uit: het Water als onderste trigram kan aangeven
dat je twijfelt over de weg die je wilt gaan en over het doel dat je wilt bereiken. Je wordt beïnvloed door gevoelens waarvan je de oorsprong niet weet en bent onzeker over je eigen motivaties. In het uiterste geval kan het betekenen dat je depressief bent, en geen mogelijkheden ziet om te bereiken wat je wilt.

Het Water als bovenste kerntrigram:
je hebt angsten of twijfels die af en toe aan de oppervlakte komen. Je omgeving ziet het echter niet altijd. Je hebt een vrije geest die ongebonden wil zijn en risico’s wil nemen, maar je wordt hierin tegengehouden.

Het Water als onderste kerntrigram:
je onderbewuste houdt je vooral ’s nachts bezig; overdag ziet het geen kans naar de oppervlakte te komen. Dromen zijn veelal de uitlaatklep. Emoties roeren zich, maar hun relevantie en betekenis zijn voor jou volstrekt onduidelijk.

Het Water als omhullend trigram:
De angst en emotie regeren. Een stuurloze, onzekere houding zonder concreet gekozen doel bepaalt de voortgang. Inferieure elementen met heimelijke of zelfs slechte bedoelingen zijn een remmende factor. Er is gebrek aan zekerheid, er is geen duidelijke visie of beleid.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
De Donder als bovenste basistrigram:
• Wat het vraagt: onderneem direct actie. Maak je ruwe plannen kenbaar. Laat je horen. De vuist op tafel. Maak een nieuwe start, kijk niet terug. Laat je inspireren door je omgeving. Wees resoluut, laat je niet leiden door mogelijke consequenties. Handel volgens je intuïtie.
• Wat het laat zien: onverwachte en schokkende veranderingen. Een omgeving die rebelleert, die de gevestigde orde omverwerpt.
• Hoe je het uit: als bovenste trigram kan Donder betekenen dat er in je omgeving grote en snelle veranderingen plaatsvinden. Je ziet omwentelingen en revoluties plaatsvinden, of zou deze graag zelf willen bewerkstelligen. Wat er nu gebeurt zou je graag radicaal willen omgooien. Kalme stappen zijn er nu niet bij. In het uiterste geval kan het betekenen dat je als een olifant door de porseleinkast dendert, en de gevolgen van je acties op lange termijn niet meer ziet.

De Donder als onderste basistrigram:
• Wat het vraagt: schuif oude inzichten aan de kant. Vernieuw jezelf, laat het verleden los. Kijk vooruit, maak een nieuw begin en neem dit besluit zonder de verwachting dat er direct tot actie moet worden overgegaan. Hak die knoop door.
• Wat het laat zien: het wakker schuddende inzicht. Het zonlicht van de dageraad. Satori.
• Hoe je het uit: Donder als onderste trigram kan betekenen dat er grote omwentelingen in jezelf plaatsvinden. Je bent een wervelstorm van energie die alles wat je voor zeker aanneemt omverhaalt. Je staat voor een nieuwe periode in je leven, en wilt breken met oude gewoonten. In het uiterste geval kan het betekenen dat je jezelf aan het opblazen bent en bezig bent met zelfdestructie. Je wilt te snel verandering.

De Donder als bovenste kerntrigram:
je voelt een stevige drang tot actie, tot presteren en vernieuwing, een nieuwe start, maar wordt hierin belemmerd. Je sterke intuïtie vindt geen ontvangst in je omgeving.

De Donder als onderste kerntrigram:
je wordt gedreven door een primaire kracht: spontaniteit is je drijfveer, maar deze wordt belemmerd. Je wilt jezelf vernieuwen maar weet niet hoe.

De Donder als omhullend trigram:
Men wil een (te) snelle vooruitgang; de wens of eis tot radicale vernieuwing zonder rekening te houden met de gevolgen bepaalt de situatie. Er zijn agressieve en rigoureuze krachten aan het werk die liever een revolutie zien dan dat de huidige conditie gehandhaafd wordt.

Je kunt veel meer over de trigrammen en hun betekenis lezen in de achtste Vleugel van de Tien Vleugels, een onderdeel van de Yijing. Je vindt deze tekst hier.


De I Tjing stap voor stap

Bovenstaande tekst is afkomstig uit het boek van Harmen Mesker, getiteld de I Tjing stap voor stap. Dit boek vormt een voortreffelijke inleiding tot het gebruik en de interpretatie van de Yijing. Door de afbeelding van het boek aan te klikken kun je het aanschaffen.
het Teken:

de basistrigrammen:
   boven Trigram Gen , het Stilhouden, de berg
   beneden Trigram Zhen , het Opwindende, de donder

de kerntrigrammen:
   boven Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde
   beneden Trigram Kun , het Ontvangende, de aarde

de omhullende trigrammen:
   boven Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur
   beneden Trigram Li , het Zich-Hechtende, het vuur

Dit teken is het beeld van een geopende mond: boven en beneden de vaste lippen met daartussen de opening van de mond. Van het beeld van de mond, waardoor men de spijzen opneemt om zich te voeden, gaat de gedachte op de voeding zelf over. In de drie onderste lijnen wordt de eigen voeding, en wel de lichamelijke uitgebeeld; in de drie bovenste lijnen daarentegen de voeding en de verzorging der anderen, speciaal op geestelijk - hoger - niveau.

De volgorde:
Als de dingen vastgehouden worden, is er sprake van voeding. Daarom is het volgende teken: de Mondhoeken. De Mondhoeken betekenen: Voeding.

Vermengde tekens:
Mondhoeken beduidt voeding van de juiste persoon.
 
De beweging der beide trigrammen gaat in tegenovergestelde richting. Gen, het bovenste, blijft staan – Zhen, het onderste, beweegt zich naar boven. Dat wijst op de beide kaken met hun tanden. De bovenkaak is onbeweeglijk, de onderkaak bewegelijk, vandaar de naam van het hexagram: de Mondhoeken. In tegenstelling tot het hexagram Xu, het Wachten, nr. 5, dat ook over de voeding handelt maar meer de afhankelijkheid van de voeding naar voren brengt, handelt het hexagram Yi meer over de menselijk actieve kant van de voeding, met de bijbetekenis van de voeding der waardevolle personen in de eerste plaats, om daardoor ook aan het volk voeding te brengen. Zo demonstreren de beide hexagrammen de voeding als een natuurlijk proces (Xu, het Wachten) en als maatschappelijk probleem (Yi, de Mondhoeken). Een soortgelijke tegenstelling bestaat tussen de beide hexagrammen die het voedsel zelf aanduiden: nr. 48, Jing, de Waterput, het voor de voeding benodigde water, en nr. 50: Ding, de Spijspot, de voor de voeding benodigde spijs.


het Oordeel:

颐:贞吉。观颐,自求口实。

De Mondhoeken. Standvastigheid brengt heil.
Zie naar het voedsel en de dingen waarmee iemand zelf
Tracht zijn mond te vullen.



Bij het verschaffen van verzorging en voeding is het belangrijk dat de zorg ten goede komt van degenen die het verdienen, en dat men op de juiste wijze voor zijn eigen voeding zorgt. Als men iemand wil leren kennen behoeft men er maar op te letten aan wie hij zijn zorgen wijdt en welke kanten van zijn eigen wezen hij tot ontwikkeling brengt. De natuur voedt alle wezens. De grote man voedt en verzorgt de mensen van betekenis, om door hen voor alle mensen te zorgen.
Mengzi (Boek VI/A.14) zegt hierover: Als men wil weten of iemand bekwaam is of tot niets deugt, hoeft men er maar op te letten welk deel van zijn wezen hij bijzonder belangrijk vindt. Het lichaam heeft edele en onedele, belangrijke en onbeduidende delen. Men mag ter wille van het onbeduidende het belangrijke niet schaden, en ter wille van het onedele niet het edele te kort doen. Wie voor de onbeduidende delen van zijn wezen zorgt, is zelf onbeduidend. Wie aan de edele delen van zijn wezen zijn zorgen wijdt, is een edel mens.

Commentaar op de Beslissing:

‘De Mondhoeken. Standvastigheid brengt heil.’
Als men het juiste voedt, brengt dat heil.
‘Zie naar het voedsel’, d.w.z. merk op, wat iemand voedt.
‘Waarmee hij zelf zijn mond zoekt te vullen’,
d.w.z. merk op, waarmee iemand zichzelf voedt.
Hemel en aarde voeden alle wezens. De heilige voedt de waardevolle mensen, en bereikt zo het hele volk. Waarlijk groot is de tijd van de voeding.
 
颐贞吉,养正则吉也。观颐,观其所养也;自求口实,观其自养也。天地养万物,圣人养贤,以及万民;颐之时大矣哉!



Het hexagram wordt als beeld in zijn geheel opgevat: het beeld van een geopende mond. Vanwaar het begrip ‘Voeding’ stamt, behoeft dus geen nadere verklaring. Hier wordt nu alleen de nadruk erop gelegd, dat het voor de wijze van voeding van het grootste belang is, dat ze in harmonie met het goede en rechtvaardige geschiedt. Overeenkomstig het karakter der beide trigrammen – beweging en stilhouden – komt er geen harmonische verhouding tot stand tussen de in aanmerking komende lijnen van het onderste en het bovenste trigram. Het onderste trigram zoekt voedsel voor zichzelf, het bovenste stelt voedsel beschikbaar voor anderen.


het Beeld:

山下有雷,颐;君子以慎言语,节饮食。

Beneden aan de berg is de donder: het beeld van de Voeding
Zo slaat de edele acht op zijn woorden,
En hij is matig in eten en drinken.



'God treedt tevoorschijn in het teken van de Opwinding.' Als in de lente de levenskrachten weer in actie komen, ontstaan alle dingen opnieuw. 'Hij voleindigt in het teken van het Stilhouden.' Zo worden in de vroege lente, als de zaden ter aarde vallen, alle dingen gereed gemaakt. Dat geeft het beeld van de voeding door beweging en stilte. De edele neemt dat tot voorbeeld voor de voeding en de zorg voor zijn karakter. De woorden zijn beweging die van binnen naar buiten gaat, eten en drinken is beweging, die van buiten naar binnen gaat. Beide soorten van beweging moet men door stilte matigen. Zo bewerkt de stilte dat de van de mond uitgaande woorden de maat niet overschrijden en dat ook de door de mond binnenkomende voeding de maat niet overschrijdt. Hierdoor wordt het karakter gevormd.


de Lijnen:


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
上九:由颐,厉吉,利涉大川。

Bovenaan een negen betekent:

De bron van de voeding.
Bewustzijn van het gevaar brengt heil.
Het is bevorderlijk het grote water over te steken.



Hier is een wijze van de hoogste orde, van wie alle invloeden uitgaan tot voeding van anderen. Zulk een positie brengt een grote verantwoordelijkheid met zich. Blijft hij zich daarvan bewust, dan is het geluk met hem, en kan hij ook zonder bezwaar grote en zware werken ondernemen, zoals het oversteken van het grote water. Die werken brengen dan algemeen geluk, voor hem en voor anderen.


een gele cirkel die aangeeft dat dit de beheersende heer van het hexagram is
六五:拂经,居贞吉,不可涉大川。

Zes op de vijfde plaats betekent:

Afwijken van de weg. Blijven in standvastigheid brengt heil.
Men moet niet het grote water oversteken.



Men is zich bewust dat men te kort schiet. Men zou voor de verzorging der mensen moeten zorgen, doch men heeft er de kracht niet toe. Daarom is het goed van de gewone weg af te wijken en raad en hulp in te roepen van iemand die geestelijk hoger staat, al is hij uiterlijk onaanzienlijk. Door in deze houding te volharden heeft men succes en geluk. Men moet zich echter van zijn afhankelijkheid bewust blijven, dus: zich niet persoonlijk op de voorgrond dringen en geen grote werken willen ondernemen, bijvoorbeeld het oversteken van het grote water.


六四:颠颐,吉,虎视眈眈,其欲逐逐,无咎。

Zes op de vierde plaats betekent:

Naar de top zich wenden om voedsel brengt heil.
Met felle ogen als een tijger om zich heen spieden
In onstilbaar begeren. Geen blaam.



Anders dan bij de zes op de tweede plaats, waar een mens wordt voorgesteld die vol ijver alleen op zijn eigen voordeel bedacht is, tekent deze lijn een mens die er op uit is, vanuit zijn hoge positie zijn licht te laten schijnen. Daarvoor heeft hij hulpkrachten nodig, omdat hij zijn verheven doel niet alleen kan bereiken. Begerig als een hongerige tijger is hij op zoek naar de juiste mensen. Maar omdat hij voor het welzijn van allen zorgt en niet uitsluitend voor zichzelf, is zulk een ijver niet verkeerd.


六三:拂颐,贞凶,十年勿用,无攸利。

Zes op de derde plaats betekent:

Afwijken van de voeding. Standvastigheid brengt onheil.
Handel in tien jaar niet zo. Niets is bevorderlijk.



Wie voedsel zoekt dat niet voedt tuimelt van begeerte naar genot en in het genot wordt hij verteerd door de dorst naar begeerte. Hartstochtelijk jagen op dat wat de zinnen bevredigt leidt nooit tot het doel. Nooit (tien jaar is een complete cyclus) mag men zo handelen. Daar komt niets goeds uit voort.


六二:颠颐,拂经,于丘颐,征凶。

Zes op de tweede plaats betekent:

Zich wenden naar de top voor voeding,
Van de weg afwijken, om op de heuvel voeding te zoeken:
Zo voortgaan brengt onheil.



Het normale is dat men voor zijn voeding zelf zorgt of zich door degenen die de plicht en het recht daartoe hebben, op redelijke wijze laat onderhouden. Wie door innerlijke zwakheid niet in staat is voor zijn eigen onderhoud te zorgen, zal zich onrustig en onvoldaan voelen wanneer hij zich zijn levensonderhoud door hoger geplaatsten als een gunst laat schenken, in plaats van het zelf rechtmatig te verwerven. Dat is onwaardig, want zo verloochent men zijn afkomst. Als men daar een gewoonte van maakt brengt dat rampspoed.


初九:舍尔灵龟,观我朵颐,凶。

In het begin een negen betekent:

Je laat je toverschildpad lopen
En kijkt naar mij met je mondhoeken omlaag.
Onheil!



De toverschildpad is een wezen dat geen aards voedsel nodig heeft, doch zulk een toverkracht bezit dat het van de lucht kan leven. Het beeld wil zeggen dat men, gezien zijn aard en zijn positie, heel goed vrij en onafhankelijk zijn eigen leven zou kunnen leven. In plaats daarvan geeft men deze innerlijke zelfstandigheid prijs en kijkt men met afgunst en wrevel naar anderen, die het uiterlijk beter hebben. Deze kleingeestige jaloezie wekt echter bij de anderen slechts hoon en verachting. Dit is uit den boze.